คุณพ่อเป็นคนรูปร่างท้วมใหญ่สมชื่อ เป็นพูดน้อย ยิ้มง่าย จนดูออกจะเป็นคนเงียบๆ แต่คนเงียบคนนี้...มีพลังดั่งช้างสาร!

ผมเป็นอธิการบ้านเณรฟาติมา ท่าแร่ ได้ 1 ปี ต่อจากคุณพ่อวีระเดช ใจเสรี ซึ่งเป็นอธิการอยู่ 10 ปี เป็นศิษย์เก่าแสงธรรมรุ่นที่ 14 ในรุ่นเดียวกันได้บวชเป็นพระสงฆ์ 16 องค์

ก่อนเป็นอธิการบ้านเณร ได้ไปอยู่ที่ซิดนีย์ ประเทศออสเตรเลีย เป็นเวลา 1 ปี 3 เดือน อยู่ที่อาสนวิหารแม่พระซึ่งมีสัตบุรุษถึง 10,000 คน ช่วยงานอภิบาล ถวายมิสซาเวลา 6.45 น. รอบนี้คนไม่มากนัก และที่วัดน้อยอีกแห่งหนึ่งสัตบุรุษเป็นชาวเวียดนาม มีคริสตังเพียง 40 คน

ได้รับรู้กว้างขวางขึ้น ได้ภาษากลับมาบ้างไม่มากนัก ในเรื่องการอบรมเตรียมตัวเป็นผู้ให้การอบรมนั้น ผมรู้สึกว่า ไม่ได้เรียนเรื่องการเป็นผู้ให้การอบรม (formator) หรือเตรียมตัวมาดีนัก ส่วนใหญ่ได้เข้าอบรมช่วงสั้นๆ ที่ไหนจัดก็พยายามไป ยิ่งมาทำงานตรงนี้ ก็ยิ่งเห็นความสำคัญเรื่องการเตรียมบุคลากรมากขึ้น

บ้านเณรมีเณรทั้งหมด 106 คน ปีนี้ให้พักไป 31 คน! คุณพ่อชัยวิชิต บรรเทา เป็นผู้ช่วยอธิการ บวชมาได้ 4 ปี เพิ่งอยู่บ้านเณรมา 2 ปี

คุณพ่อช้าง (สุรชาติ) อธิการบ้านเณร เล่าให้ฟังถึงความลำบากใจที่ต้องตัดสินใจให้สามเณรซึ่งเป็นเหมือนลูกชายต้องกลับบ้าน ทั้งๆ ที่กว่าจะมีเด็กเข้าบ้านเณรแต่ละปีค่อนข้างน้อยอยู่แล้ว

“เนื่องจากเป็นนโยบายของผู้ให้การอบรมบ้านเณรทั่วไปและผู้ใหญ่ ที่ให้เอาจริงเอาจริงเอาจังกับการอบรมให้เข้มข้นมากขึ้น ระเบียบ วินัย และเณรสมัยนี้ยึดติดกับวัตถุมาก ซึ่งก็มาจากอิทธิพลของครอบครัว พ่อแม่ โดยเฉพาะบางครอบครัวที่มีลูกคนเดียว

เรื่องระเบียบวินัย เมื่อเปิดเทอมใหม่ๆ เราได้ชี้แจงกับเณรและผู้ปกครอง เรื่องห้ามมีเงินติดตัว ถ้ามีเงินติดมาก็ต้องฝากกับคุณพ่อเหรัญญิก ไม่อนุญาตให้มีโทรศัพท์มือถือ เอ็มพี 3 (MP3) เมื่อพบเราก็พยายามตักเตือนทำความเข้าใจ แต่ก็ไม่ค่อยเชื่อฟัง คิดว่าเด็กๆ เขายังไม่พร้อมจะรับการอบรม ทางบ้านเณรให้พัก 1 ปี กลับไปอยู่บ้านแล้วจะพิจารณาว่าจะกลับมาเรียนต่ออีกหรือไม่”

แต่ก่อนเรามีโรงเรียนของบ้านเณรชื่อโรงเรียนวรธรรม แต่ปิดไปนานแล้ว เวลานี้ไปเรียนที่โรงเรียนเซนต์โยเซฟท่าแร่ ซึ่งบริหารโดยคณะเซนต์ปอลเดอชาร์ตร มีนักเรียนทั้งหมด 1,300-1,400 คน ทางคณะฯ ได้ลงทุนสร้างใหม่ใหญ่โตสวยงามมาก

ผมเป็นลูกคนที่ 4 ในจำนวนพี่น้องทั้งหมด 6 คน เป็นชาย 4 คน หญิง 2 คน

บิดาชื่อนายเถิง มารดาชื่อนางสง่า ยังมีชีวิตอยู่ทั้งสองท่าน

“ผมเป็นลูกวัดพระคริสตประจักษ์ นาบัว ซึ่งมีคุณพ่อสุรพงษ์ นาแว่น เป็นลูกวัดคนแรกที่บวชเป็นพระสงฆ์

วัดนาบัวมีสัตบุรุษ 1,600 คน ผมเรียนจบชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ที่โรงเรียนมัธยมวานรนิวาส สกลนคร เป็นรุ่นรองสุดท้าย เมื่อจบแล้วได้สมัครเป็นเณรกับพระคุณเจ้าลอเรนซ์ คายน์ แสนพลอ่อน พระคุณเจ้าให้ไปพักอยู่กับคุณพ่อปีแอร์ โกลาส์ คณะมิสซังต่างประเทศ (เอ็มอีพี.) ที่วัดนักบุญยอแซฟ ดอนทอย อยู่เพียง 5-6 เดือน ได้เข้าบ้านเณรเล็ก เป็นมาสเตอร์ 2 ปี และเป็นครูเณร ต่อจากนั้นได้เข้าบ้านเณรกลางสมัยคุณพ่อเกรียงศักดิ์ โกวิทวาณิช.(ปัจจุบันคือ พระอัครสังฆราชแห่งอัครสังฆมณฑลกรุงเทพฯ) เป็นอธิการ”

ค่าใช้จ่ายในบ้านเณร

เรื่องค่าใช้จ่าย ทางสังฆมณฑลจ่ายให้ 140,000 บาทต่อเดือน พ่อแม่ของเณรช่วยค่าเทอมๆ ละ 2,000 บาท เป็นค่าอาหาร ค่าน้ำ ค่าไฟ ฯลฯ

ชาวบ้านที่ท่าแร่มีธรรมเนียมทำบุญที่บ้านเณรเพื่อให้ญาติพี่น้องผู้ล่วงลับ หรือในโอกาสพิเศษของเขา เฉลี่ยเดือนหนึ่งมี 1-2 ครั้ง นอกจากนั้น บ้านเณรยังทำสวนครัว ปลูกผัก เลี้ยงปลา ไก่ วัว หมู เล็กๆ น้อยๆ เพื่อช่วยเหลือตัวเองด้วย

เกณฑ์การรับเณรเล็กของเรา เนื่องจากพื้นฐานแตกต่างกันมากเพราะมาจากโรงเรียนรัฐ โรงเรียนชุมชน เรากำหนดไว้คร่าวๆ ให้คุณพ่อเจ้าวัดทราบ เมื่อเข้าชั้นมัธยมปีที่ 1 ต้องได้เกรด 1.5, ชั้นมัธยมปีที่ 2 เกรด 1.75 และ ชั้นมัธยมปีที่ 3 เกรด 2.5

“นอกจากนั้น เรายังสัมภาษณ์เณร คุยกับพ่อแม่ของเขาด้วย เพื่อถามเจตนาและแรงจูงใจ และดูพัฒนาการของเณร เรื่องการเรียนคำสอน มนุษย์สัมพันธ์กับเพื่อนๆ การเข้ากลุ่มกับเพื่อนๆ สอบที่โรงเรียนผ่านหรือไม่ นิสัย น้ำใจ ความเสียสละ”

บ้านเณรเป็นหัวใจของมิสซัง บ้านเณรเล็กถือว่าเป็นฐานสำคัญสำหรับเณรกลาง เณรใหญ่ และพระสงฆ์ในอนาคต ดังนั้น จึงเป็นภารกิจอันยิ่งใหญ่ที่ผู้เป็นอธิการต้องรับผิดชอบ อบรม ปลูกฝังสิ่งที่ดีงาม ความรู้ ความศักดิ์สิทธิ์แก่สามเณรแต่ละคนที่มาจากคนละพื้นฐานที่แตกต่างกัน จึงเป็นภารกิจดังขุนเขาที่อยู่ต่อหน้า

ในบริเวณบ้านเณรฟาติมา ยังมีมุมหนึ่งเป็นบ้านชั้นเดียว เป็นที่พักของคุณพ่อเสงี่ยม ดีศรีวรกุล พระสงฆ์อาวุโสหมายเลขหนึ่งของอัครสังฆมณพลท่าแร่ฯ ซึ่งพักผ่อนหลังเกษียณอายุ และในเวลาเดียวก็ช่วยฟังแก้บาป ให้คำปรึกษาแก่สามเณร คุณพ่อประสงค์ เด่นไชยรัตน์ ซึ่งป่วยป็นอัมพาตมา 7 ปีแล้ว และมีอาการดีขึ้นมากจนเกือบจะเป็นปกติแล้วและสามารถดูแลตนเองได้ พักอยู่ด้วย@