รักและรับใช้ คือ หัวใจของชีวิตสงฆ์

 

คุณพ่อเปาโล เจริญ นันทการ อายุ 50 ปี อายุบวช 21 ปี เป็นชาวปกาเกอะญอ สัตบุรุษวัดนักบุญเปโตร แม่ลาน้อย แม่ฮ่องสอน

เป็นลูกคนหัวปี มีพี่น้องทั้งหมด 7 คน เป็นชาย 4 คน หญิง 3 คน

คุณพ่อมีร์โก ตรุสนัค คณะเบธาราม เป็นผู้ส่งเข้าบ้านเณร เมื่อจบชั้น ม.ศ.3 แล้ว สมัยนั้นพระคุณเจ้าโรเบิร์ต รัตน์ บำรุงตระกูล ได้ส่งไปเรียนต่อที่บ้านเณรแม่พระนิรมล ราชบุรี 3 ปี เรียนสายพาณิชย์ รุ่นเดียวกันกับคุณพ่อดุรงค์ฤทธิ์ กระบวนศิริ คุณไชยา เบญจวรรณ เมื่อจบชั้น ปวช. ได้เข้าบ้านเณรกลางพระวิสุทธิวงศ์ โคราช 1 ปี สมัยท่านเกรียงศักดิ์ โกวิทวาณิช เป็นอธิการ คุณพ่อเป็นรุ่นแรกที่อยู่กับท่าน เข้าบ้านเณรแสงธรรมอีก 7 ปี สมัยคุณพ่อสมศักดิ์ นามกร เป็นอธิการ ต่อมาเป็นคุณพ่อวงศ์สวัสดิ์ แก้วเสนีย์ และพระคุณเจ้ามนัส จวบสมัย

ค.ศ.1991 ได้รับศีลบวชเป็นพระสงฆ์ที่บ้านเณรใหญ่แสงธรรม โดยพระคาร์ดินัลไมเกิ้ล มีชัย กิจบุญชู โอกาสฉลอง 25 ปีบ้านเณร วันที่ 6 มกราคม ค.ศ.1991 เมื่อบวชแล้วก็เรียนต่อ ในรุ่นเดียวกัน อัครสังฆมณฑลกรุงเทพฯ มีคุณพ่อสมชาย อัญชลีพรสันต์ คุณพ่อประชาชาติ ปรีชาวุฒิ คุณพ่อวิทยา ลัดลอย

เมื่อบวชแล้ว พระคุณเจ้าให้ไปเป็นผู้ช่วยที่วัดแม่พระรับเกียรติยกขึ้นสวรรค์ อัสสัมชัญ แม่ปอน เชียงใหม่ อยู่กับคุณพ่อยอแซฟ เซกีน็อต คุณพ่อโบนา และคุณพ่อโรดิเกซ ตามลำดับ รวมเวลา 5 ปี

ต่อมาทางสังฆมณฑลฯ พระคุณเจ้ายอแซฟ สังวาลย์ ศุระศรางค์ ได้ส่งไปศึกษาต่อที่กรุงโรม มีเวลาเตรียมตัว 1 ปี เรียนภาษาอิตาเลียน พักที่บ้านเณรแสงธรรม เรียนกับคุณพ่อวอลเตอร์ คณะกาปูชิน

ค.ศ.1997 ไปศึกษาต่อวิชาด้านการอบรมที่วิทยาลัยคณะซาเลเซียน ที่กรุงโรม

ค.ศ.2000-2008 เป็นอาจารย์ที่บ้านเณรแสงธรรม เป็นผู้ให้การอบรมเณร สอนเกี่ยวกับวาติกันครั้งที่ 2 และเอกสารของเอฟเอบีซี. เมื่อครบวาระย้ายกลับไปสังฆมณฑลเชียงใหม่ มีคุณพ่อบุญเลิศ สร้างกุศลในพสุธา ซึ่งจบวิชาการแพร่ธรรม มาจากอินเดีย มาสอนแทน

พระคุณเจ้าให้ไปอยู่ที่วัดแม่พระองค์อุปถัมภ์ พาน เชียงราย ที่นี่มีโรงเรียนสิริมาตย์เทวี มีนักเรียน 1,500 คน และมีบ้านเณรเล็กระดับ ม.1-3 รวมประมาณ 50 คน เป็นเด็กชาวเขา ถือว่าเป็นการเตรียมตัวเป็นเณร ปรับความรู้ ความประพฤติ และชีวิตให้ใกล้เคียงกัน เพราะแต่ละคนมาจากที่แตกต่างกันมาก

ที่นี่ก็เรียนภาษาไทย ภาษาอังกฤษ และภาษาชนเผ่าของเขาเองด้วย เมื่อจบแล้วก็ส่งไปเรียนต่อที่บ้านเณรยอแซฟ สามพราน ชั้น ม.4-6 มีประมาณ 40-50 คน มีคุณพ่อของเราไปอยู่ด้วย 1 องค์ คือคุณพ่อไพศาล เต็มอรุณรุ้ง

ที่นี่มีค่าใช้จ่ายเฉลี่ยวันละ 100 บาทต่อคน เราให้พ่อแม่เขาช่วยค่าเทอมๆ ละ 2,500 บาท หนึ่งปีก็ 5,000 บาท (ห้าพันบาท)

เราพยายามปรับพื้นฐานให้ใกล้เคียงกันและอบรมเรื่องการใช้ชีวิตอยู่ร่วมกัน การเสียสละ การทำงานเป็นทีม กิริยามารยาททั่วไป การยอมรับในความหลากหลาย ซึ่งเป็นเอกลักษณ์อย่างหนึ่งของสังฆมณฑลเชียงใหม่

ในสังฆมณฑลเชียงใหม่ ผมเป็นคนที่ 6 คุณพ่อนิพจน์ เทียนวิหาร คุณพ่อสนั่น สันติมโนกุล คุณพ่อสมควร ป้องศรี คุณพ่อสมพงษ์ กัมพลกูล คุณพ่อดุรงค์ฤทธิ์ กระบวนศิริ และผม

สังฆมณฑลเชียงใหม่มีพระสงฆ์ชนเผ่าปกาเกอะญอ 20 องค์ เผ่าลาหู่ 1 องค์ และม้ง 1 องค์

คณะเบธารามซึ่งถือว่าเป็นคณะหลักที่เข้ามาทำงานในสังฆมณฑลเชียงใหม่กว่า 50 ปีแล้ว สมาชิกของคณะเวลานี้มีมิสชันนารี 3 องค์เท่านั้น นอกนั้นส่วนใหญ่เป็นคนพื้นเมืองมี 10 กว่าองค์แล้ว

คุณพ่อเจริญได้พูดถึงคุณพ่อเซกีน็อตด้วยความสำนึก ความเคารพรัก ความกตัญญู และภาคภูมิใจว่า “สำหรับ พวกเราชาวปกาเกอะญอเคารพรักคุณพ่อเป็นบิดาของเรา ที่ศูนย์แม่ปอนก็มีอนุสาวรีย์ของคุณพ่ออยู่ด้วย คุณพ่อได้ทำหนังสือพจนานุกรม 4 ภาษา มีภาษาปกาเกอะญอ ฝรั่งเศส อังกฤษ และไทย เล่มหนามาก ท่านอยากให้เราได้รู้หนังสือ รักษาวัฒนธรรมและภาษาของเราไว้ ต้องขอบคุณคุณพ่ออัลฟอนโซ แด ยวง ที่ช่วยจัดพิมพ์เป็นอย่างดี

ผมได้เห็นคุณพ่อทำงานตลอดทั้งเรื่องการศึกษาและสุขภาพ พยายามให้ชนเผ่าได้มีที่ยืนในสังคมไทยอย่างมีเกียรติและศักดิ์ศรี กว่าจะมาถึงจุดนี้ไม่ง่ายเลย เวลานี้มีพระสงฆ์นักบวชที่เป็นชนเผ่าจำนวนมาก และมีผู้ใหญ่บ้าน อบต. ด้วย

ในประเทศพม่ามีพวกปกาเกอะญออยู่มาก คิดว่าประมาณ 12 ล้าน ใช้อักษรลีวา คุณพ่อเซกีน็อตได้ใช้อักษรโรมัน ซึ่งคุณพ่อกัลมองด์ คณะเอ็มอีพี. คิดขึ้นมาและได้นำมาพัฒนาใช้ในประเทศไทย ส่วนในพม่าไม่ค่อยมีคนใช้เท่าไรนัก ในประเทศไทยคิดว่ามีประมาณ 3-4 แสนคน

ผมทำงานอยู่กับคนยากจน สอนอบรม แต่ก็ชอบเรื่องภาษาด้วย พยายามฝึกพูดให้ชัดๆ เพราะภาษาชาวเขาไม่มีตัวสะกด พวกเขาจึงพูดภาษาไทยไม่ค่อยชัด และอยากให้ใช้ภาษานี้มากขึ้นและกว้างขวางออกไป ได้คุยกับเพื่อนๆ พระสงฆ์ ซิสเตอร์ และชาวบ้าน ว่าจะทำวารสารรายสามเดือนขึ้นมาเล่มหนึ่ง เป็นภาษาปกาเกอะญอ มีความหมายว่า “สืบสาวราวเรื่องวงศ์ตระกูล” เพื่อให้พวกเราไม่ลืมภาษาและวัฒนธรรม รวมทั้งเรื่องราวต่างๆ ไม่ลืมราก และไม่ลืมกำพืดของตนเอง